دانستنی های سلامت, مکمل‌ها

خواص شگفت انگیز زعفران

آیا تا به حال درمورد خواص زعفران و فواید آن برای افراد به ویژه خانم ها چیزی شنیده اید؟ یکی از متداول ترین سوالاتی که برای افراد مطرح می شود این است که آیا زعفران برای سلامت پوست و مو مفید است؟ آیا این حقیقت دارد که زعفران خاصیت ضد افسرگی دارد و باعث کنترل استرس می شود؟ آیا زعفران حافظه را تقویت می کند؟  ما امروز در مجله فاران شیمی قصد داریم درمورد زعفران و خواص درمانی آن صحبت کنیم پس با ما همراه باشید.

زعفران چیست؟

زعفران به عنوان یک گیاه دارویی اثرات درمانی بسیاری دارد. برخی اثرات فارماکولوژیک آن شامل اثرات محافظتی قلب و اعصاب، افزایش حافظه و اثرات ضد افسردگی و اضطراب می‌باشد.

مواد موثر موجود در زعفران

از میان بیش از ۱۵۰ ماده شیمیایی موجود در زعفران، دو کاروتنوئید اصلی آن، کروسین و کروستین هستند. کروسین در روده به کروستین تبدیل شده و نیم ساعت پس از بلع به حداکثر غلظت پلاسمایی خود میرسد و این بدان معناست که کروستین سرعت جذب بالایی دارد که می‌تواند به علت انتقال آن از طریق ورید پورت باشد. 

به دلیل برهم‌کنش ضعیف کروستین با آلبومین، کروستین می‌تواند به بافت‌های متعدد بدن وارد شود. همچنین کروستین می‌تواند به سد خونی مغزی نفوذ کرده و از طریق انتشار به سیستم اعصاب مرکزی برسد. بنابراین در اختلالات عصبی می‌تواند موثر باشد. در نهایت دفع بخش عمده کروستین از طریق مدفوع صورت میگیرد.

سه ترکیب اصلی فعال بیولوژیکی زعفران عبارتند از:

کروسین: در بدن تبدیل به کروستین می شود. رنگدانه کاروتنوئیدی که مسئول رنگ زرد-نارنجی ادویه است. کروسین یک کاروتنوئید کمیاب در طبیعت است که به راحتی در آب حل می شود. در مقایسه با سایر کاروتنوئیدها، کروسین کاربرد وسیع تری به عنوان رنگ در غذاها و داروها دارد که عمدتاً به دلیل حلالیت بالای آن است.

Picrocrocin: مسئول طعم تلخ زعفران است.

سافرانال: یک ترکیب فرار که مسئول عطر و بوی خاص این گیاه است.

مهمترین اثرات دارویی زعفران

اثرات فارماکولوژیک متعددی برای زعفران و اجزای آن تایید شده است از جمله:

  • اثرات فارماکولوژیک متعددی برای زعفران و اجزای آن تایید شده است که می توان به مواردی همچون : ضد سرطان، محافظت کننده سیستم عصبی (ضد بیماری آلزایمر، ضد پارکینسون، ضد تشنج، ضد افسردگی، ضد اضطراب و ضد اسکیزوفرنی)، ضد ایسکمیک (ایسکمی قلبی، عضلانی، کلیه و مغز)، آنتی اکسیدان، ضد درد، ضد سرفه، کاهش چربی خون (کلسترول و LDL)، ضد دیابت، پادزهر (در برابر زهر مار، آکریل آمید و غیره)، ضد چاقی و ضد اشتها، تقویت قوای جنسی، محافظ کلیه، ضد فشار خون بالا، محافظ قلبی، ضد میکروبی، محافظ کبدی، محافظ گوارشی و اثرات ضد التهابی اشاره نمود.

کاربرد زعفران در صنعت

زعفران به طور گسترده به عنوان طعم دهنده و رنگ آمیزی مواد غذایی، ضد خارش و نرم کننده، لوازم آرایشی و بهداشتی، رنگ نساجی، عطرسازی و صنایع دارویی استفاده می شود.

خاصیت ضد افسردگی زعفران

طبق مقاله متاآنالیزی که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد زعفران می‌تواند در درمان افسردگی خفیف تا متوسط جایگزین ضد افسردگی های سنتتیک باشد. همچنین در مطالعاتی اثربخشی ماده موثره این گیاه با داروی ضد افسردگی فلوکستین مقایسه شد و نشان داده شد که مصرف آن می‌تواند جایگزین کارامدی برای این دارو باشد. از نقطه نظر بیوشیمیایی، این گیاه می‌تواند نوروترانسمیترهایی نظیر سروتونین را افزایش داده و از این طریق اثرات ضدافسردگی خود را اعمال نماید

خواص زعفران | خواص شکفت انگیز زعفران | خواص دارویی زعفران
اثر ضد افسردگی

زعفران مانند داروهای ضد افسردگی استاندارد، با تعدیل سطح برخی از مواد شیمیایی در مغز، از جمله سروتونین، مونوآمین اکسیدازها باعث افزایش سطوح سروتونین و دوپامین میشود.عصاره زعفران، هنگامی که همراه با داروهای ضد افسردگی تجویز می‌شود، حتی در افرادی که از داروهای ضدافسردگی بدون هیچ بهبودی استفاده می‌کردند، برخی از نمرات مربوط به افسردگی را بهبود می‌بخشد.

کاهش علائم افسردگی

کاهش میزان سروتونین منجر به افزایش علائم PMS یا سندرم پیش قاعدگی و به ویژه افسردگی می‌شود. نتیجه مطالعات نشان می‌دهد کروسین و سافرانال موجود در زعفران از بازجذب سروتونین جلوگیری کرده و در نتیجه منجر به افزایش مقدار سروتونین و کاهش علائم افسردگی در زنان مبتلا به PMS می‌شود. از آنجاییکه افسردگی از مهم‌ترین عوامل کاهش میل جنسی است، بهبود افسردگی موجب افزایش میل جنسی نیز می‌گردد.

اثر آنتی اکسیدانی

کاروتنوئیدها که شامل کروسین و کروستین می شود، با عمل به عنوان آنتی اکسیدان های طبیعی، نقش مهمی در سلامتی ایفا می کنند و از سلول ها و بافت ها در برابر اثرات مضر رادیکال های آزاد و گونه های فعال اکسیژن (ROS) محافظت می کنند. اگرچه فعالیت آنتی اکسیدانی زعفران عمدتاً به کروسین نسبت داده می شود، اما اثر سینرژیستی تمام اجزای زیست فعال باید در نظر گرفته شود.

مغز به عنوان بیشترین اندام در معرض اکسیداسیون است این گیاه با فعالیت انتی اکسیدانی خود می تواند از تجمع و رسوب پپتید β آمیلوئید در مغز انسان جلوگیری کند و بنابراین می تواند در بیماری آلزایمر مفید باشد.

خواص زعفران | خواص شکفت انگیز زعفران | خواص دارویی زعفران

افزایش میل جنسی

بخاطر اثرات آنتی اکسیدانی با جلوگیری از فعالیت  ROS از اکسیداسیون اسیدهای چرب در غشا جلوگیری کرده و در نتیجه سبب افزایش تحرک و بهبود مورفولوژی اسپرم و همچنین عملکرد جنسی آقایان می‌گردد.

اثرات ضد سرطان

عصاره زعفران از تشکیل تومور در مراحل اولیه جلوگیری می کند.فعالیت ضد توموری عمدتاً به مهار سنتز DNA و RNA در سلول‌های سرطانی، مهار یا سرکوب تکثیر سلول های سرطانی، آپوپتوز، مهار متاستاز و رگزایی و تغییرات در الگوی بیان انکوژن ها یا ژن های سرکوب کننده تومور نسبت داده می شود. زاین گیاه با قطع واکنش‌های زنجیره‌ای رادیکال‌های آزاد، از طریق فعالیت آنتی‌اکسیدانی ترکیبات خود در پیشگیری و بهبود سرطان کمک می‌کند.

ضد چاقی و کمک به کاهش اشتها

طبق تحقیقات، زعفران به‌طور قابل توجهی به کاهش اشتها، شاخص توده بدن (BMI)، دور کمر و توده چربی کل بدن کمک می‌کند.

محافظت از چشم  و تقویت بینایی

بر اساس مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۱، کروسین از پاسخ پیش التهابی در سلول های شبکیه جلوگیری کرد و سطح گلوکز را در موش های دیابتی کاهش داد. همچنین، کروستین از تخریب شبکیه جلوگیری کرد و زعفران از گیرنده های نوری در برابر آسیب ناشی از نور در سلول های شبکیه محافظت کرد.

همچنین زعفران باعث بهبود عملکرد بینایی در ادم ماکولا وابسته به سن و کاهش فشار داخل چشم در بیماران مبتلا به گلوکوم شد. علاوه بر این، نشان داده شد که کروسین می تواند به بهترین نحو بینایی را بهبود بخشد و ضخامت مرکزی ماکولا را در بیماران مبتلا به ماکولوپاتی دیابتی کاهش دهد.

8 دیدگاه در “خواص شگفت انگیز زعفران

  1. pooneh58 گفت:

    سلام وقت بخیر ایا دارویی هست که از زعفران تهیه بشه که بتونه این ویژگی های زعفرون که در بالا گفتید داشته باشه؟

    1. فاران شیمی گفت:

      با سلام و درود، بله محصولات متنوعی وجود دارند که از عصاره زعفران تهیه می شود. مکمل دورالایف زعفران ما هم جزء این محصولات هستش که برای اشنایی بیشتر می تونید روی لینک مکمل دورالایف زعفران کلیک کنید.

  2. mahnazrad گفت:

    سلام مرسی از نوشته ی خوبتون نمیدونستم زعفرون انقد خاصیت داره

    1. فاران شیمی گفت:

      با سلام و درود، خیلی ممنون هدف ما اگاهی بخشی به شما کاربران عزیز می باشد

  3. مونا الوندی گفت:

    یه سوال داشتم ازتون آیا این درسته که زعفرون در دوران بارداری باعث سقط جنین میشه؟

    1. فاران شیمی گفت:

      با سلام و درود، مصرف زعفران در دوران بارداری و شیردهی باید با احتیاط و حتما تحت نظر پزشک انجام گیرد.

  4. sheyda گفت:

    ایا مصرف زعفران در دوران شیردهی خطرناک است؟

    1. فاران شیمی گفت:

      با سلام و دورد، مصرف زعفران در دوران بارداری و شیردهی باید با احتیاط و حتما تحت نظر پزشک انجام گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.