متادون:

معرفی

متادون هیدروکلراید یک آگونیست سنتتیک اپیوئیدی است. این دارو مشابه مورفین دارای عملکردهای چندگانه است که برجسته ترین آنها تاثیر روی سیستم عصبی مرکزی و اندام هایی با ساختار غالب عضله صاف می باشد. متادون _تولید شرکت داروسازی فاران شیمی_ به دو شکل دارویی قرص و محلول موجود می باشد:
*قرص های 5، 20 و 40 میلی گرمی: 10 عدد قرص از هر دوز در یک بلیستر و 10 بلیستر در یک جعبه بسته بندی گردیده است.
*محلول خوراکی 25 میلی گرم در هر 5 میلی لیتر: در بطری 250 میلی لیتری موجود می باشد.

موارد مصرف

درمان دردهای شدیدی که نیاز به درمان های روزانه طولانی مدت با ضد دردهای اپیوئیدی دارند و سایر ضددردهای جایگزین برای درمان آنها کافی نیستند (متادون ضددردی نیست که به صورت as-needed استفاده گردد).
سم زدایی در ترک اعتیاد به مواد اپیوئیدی (هروئین و سایر شبه مورفین ها)
درمان نگهدارنده در ترک اعتیاد به مواد اپیوئیدی (هروئین و سایر شبه مورفین ها) به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی جامع شامل حمایت های مشاوره ای و روانی-اجتماعی.

اطلاعات مهم

تعیین دوز

تعیین دوز برای هر بیمار به طور جداگانه و با در نظر گرفتن شدت درد، پاسخ بیمار، تجربه درمان قبلی با ضد دردها و ریسک فاکتورهای موجود برای اعتیاد و سوء مصرف شروع گردد.
بزرگسالان

اختلال مصرف اپیوئید:

دوز شروع: 20 تا 30 میلی گرم (به صورت تک دوز)، زمانی که علائم خواب آلودگی و مسمومیت وجود ندارد و بیمار علائم ترک را نشان می دهد؛ حداکثر دوز: 30 میلی گرم. بایستی 2 تا 4 ساعت پس از دریافت دوز شروع، بیمار از لحاظ علائم خواب آلودگی شدید و بروز سندرم ترک تحت نظر باشد.
دوز نگهدارنده: تنظیم دوز تا دستیابی به میزانی که به مدت 24 ساعت از بروز علائم سندرم ترک، میل به مواد مخدر، علائم سرخوشی ناشی از مصرف خودسرانه اپیوئيدها و تحمل به اثرات خواب آوری متادون جلوگیری کند. گستره دوز معمول: 80 تا 120 میلی گرم روزانه.

کنترل درد (Opioid-naiive):

تنظیم دوز تدریجی: دوز شروع: 2.5 میلی گرم هر 8 ساعت؛ می توان هر 5 تا 7 روز، دوز را به میزان 2.5 میلی گرم در هر دوز یا 5 میلی گرم روزانه افزایش داد.
تنظیم دوز سریع: 2.5 میلی گرم هر 6 تا 8 ساعت؛ می توان هر روز به میزان 2.5 میلی گرم به هر دوز (تا 4 روز) افزود.

نارسایی کلیوی
:CrCl ≥10 mL/minute تنظیم دوز ضروری نیست.
CrCl <10 mL/minute: 50 تا 75 درصد دوز معمول، تجویز گردد.

نارسایی کبدی
تنظیم دوز ضروری نیست. با دوزهای کم تر شروع شده و تنظیم دوز به آهستگی صورت پذیرد؛ بیمار از جهت بروز علائم دپرسیون تنفسی و سیستم عصبی مرکزی تحت نظر باشد.

اطفال

درد شدید:

نوزادان با سن حداکثر 6 ماه، بدون ونتیلاسیون: 0.025 تا 0.05 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در هر دوز، هر 4 تا 8 ساعت.
نوزادان با سن بیش تر از 6 ماه، کودکان و نوجوانان، بدون ونتیلاسیون:
بیماران با وزن کم تر از 50 کیلوگرم: 0.1 تا 0.2 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بیمار در هر دوز، هر 4 تا 8 ساعت.
بیماران با وزن حداقل 50 کیلوگرم: 5 تا 10 میلی گرم هر 4 تا 8 ساعت.

وابستگی به اپیوئیدها ( ناشی از مداخلات پزشکی):

پیشگیری: پس از تثبیت دوز متادون، برنامه ای برای کاهش 10 تا 20 درصد دوز اصلی، هر 24 تا 48 ساعت توصیه می شود.
درمان: دوز شروع: 0.05 تا 0.1 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در هر دوز، هر 6 ساعت.

سالمندان
دوز شروع کم تر معادل 10 تا 20 میلی گرم برای بیماران با سن بالای 65 سال توصیه می شود.

نحوه تجویز

متادون را می توان با یا بدون غذا تجویز کرد. تنظیم دوز باید به آرامی و با فاصله حداقل ۳ تا ۵ روز انجام شود. هنگام قطع متادون مورد استفاده در کنترل درد، بایستی به منظور جلوگیری از بروز علائم یا نشانه های قطع دارو، دوز به طور تدریجی به میزان 15 تا 50 درصد هر 2 تا 4 روز کاهش یابد.

تداخلات ماژور (گروه خطر X)

Alcohol (Ethyl), Azelastine (Nasal), Bromperidol, Citalopram, Clarithromycin, Conivaptan, Domperidone, Eluxadoline, Entrectinib, Fexinidazole, Flupentixol, Fusidic Acid, Idelalisib, Itraconazole,Ketoconazole(Systemic),Lefamulin, Monoamine Oxidase Inhibitors,Moxifloxacin (Systemic), Nilotinib, Opioids (Mixed Agonist / Antagonist), Orphenadrine, Oxomemazine, Paraldehyde, Pimozide, Piperaquine,Posaconazole,Probucol,Quetiapine,Ribociclib,Sparfloxacin, Thalidomide, Thioridazine

بارداری

بروز سندرم قطع ناگهانی اپیوئید در نوزادان، نتیجه مورد انتظار و قابل درمان حاصل از مصرف متادون در دوران بارداری است که در صورت عدم تشخیص و درمان می تواند عامل تهدید کننده حیات نوزاد باشد. ممکن است انتخاب قطع یا ادامه درمان با توجه به خطرات و منافع آن، چه برای نوزاد چه برای مادر باردار با در نظر گرفتن شرایط بیماری، درد یا وابستگی مادر به اپیوئیدها متفاوت باشد.

شیردهی

متادون در شیر مادر ترشح می گردد. تصمیم برای ادامه شیردهی در طول درمان باید با در نظر گرفتن خطرات احتمالی برای نوزاد، مزایای دریافت شیر مادر برای او و فواید درمان برای مادر صورت پذیرد.

موارد منع مصرف و احتیاطات

موارد منع مصرف

ازدیاد حساسیت (آنافیلاکسی) به متادون یا سایر اجزا تشکیل دهنده فرمولاسیون؛ دپرسیون شدید تنفسی؛ آسم برونشیال شدید یا حاد؛ هیپرکربیا؛ انسداد مجاری گوارشی (مانند فلج ایلئوم).

هشدارها/ احتیاطات

دپرسیون سیستم عصبی مرکزی: این دارو ممکن است قابلیت های ذهنی یا فیزیکی را مختل کند؛ بایستی به بیماران در خصوص انجام فعالیت هایی که نیاز به هوشیاری دارند (مانند رانندگی یا کار با ماشین آلات)، آگاهی داد.
یبوست: به منظور کاهش بروز یبوست بایستی اقدامات پیشگیرانه (نظیر مصرف نرم کننده های مدفوع، افزایش مصرف فیبر) توصیه شود.
افت فشار خون: در بیماران با هیپوولمی، بیماریهای قلبی-عروقی (مانند انفارکتوس میوکارد حاد)، یا مصرف کنندگان داروهایی که اثرات افت فشار خون را تشدید می کنند (فنوتیازین ها یا داروهای بیهوش کننده عمومی) با احتیاط تجویز کنید. علائم افت فشار خون را به دنبال شروع یا تنظیم دوز پایش کنید.
دپرسیون تنفسی: دپرسیون تنفسی را به ویژه حین شروع درمان یا افزایش دوز پایش کنید.
طولانی شدن فاصله QT: حین شروع و تنظیم دوز متادون، بیمارانی که هر یک از ریسک فاکتورهای طولانی شدن فاصله QT را دارند (در شرایطی مانند هیپرتروفی قلب، مصرف هم زمان دیورتیک، هیپوکالمی، هیپومنیزمی)، بیماران با سابقه اختلالات هدایتی قلب و افرادی که داروهای موثر بر هدایت الکتریکی قلب و تغییردهنده ریتم قلب مصرف می کنند را تحت نظر داشته باشید.
نارسایی آدرنوکورتیکال (به عنوان مثال بیماری آدیسون): با احتیاط تجویز کنید.
اختلال مجاری صفراوی (به عنوان مثال پانکراتیت حاد): با احتیاط تجــویز کنید.
ترومای سر: در بیماران با آسیب سر، ضایعات جمجمه ای، یا افزایش فشار داخل جمجمه ای با احتیاط تجویز کنید. دارو ممکن است منجر به تشدید افزایش فشار داخل جمجمه ای شود.
چاقی: در بیماران با چاقی مفرط با احتیاط تجویز کنید.
هیپرپلازی پروستات/ تنگی مجاری ادراری: با احتیاط تجویز کنید.
سایکوز: در بیماران مبتلا به سایکوز توکسیــــک با احتیاط تجویز کنید.
صرع و تشنــــج: با احتیاط تجویـــــز کنید.
اختلال عملکرد تیروئید: با احتیاط تجویز کنید.

عوارض جانبی

سیستم عصبی مرکزی: آژیتاسیون، گیجی، اختلال حواس، سرگیجه، وابستگــی فیزیکی، سرخوشـــی، توهم، سردرد، بی خوابی، خواب آلودگی، تشنج.
پوستی: تعریق، خارش، بثورات پوستی و کهیر.
گوارشی: تهوع، درد شکمی، بی اشتهایی، اسپاسم مجاری صفراوی، یبوست، استفراغ و خشکی دهان.
اندوکرین و متابولیک: نارسایی آدرنوکورتیکال، آمنوره، اثر آنتی دیورتیک، کاهش میل جنسی، کاهش تستوسترون پلاسما، هیپوکالمی، هیپومنیزمی و افزایش وزن.
تنفسی: ادم ریوی و دپرسیون تنفسی.
چشمی: اختلال دید.
عصبی-عضلانی و اسکلتی: شکستگی استخوان، استئوپروز و ضعف.
هماتولوژیک: ترومبوسیتوپنی (برگشت پذیر).
ادراری-تناسلی: کاهش حجم انزال، بیماریهای دستگاه تناسلی مردان، بیماری پروستات، پس زدگی ادرار و ناهنجاری های مورفولوژیک اسپرماتوزوآ.
قلبی-عروقی: برادی کاردی، آریتمی قلبی، نارسایی قلبی، کاردیومیوپاتی، تغییرات در الکتروکاردیوگرام، ادم، برافروختگی، افت فشـار خون، تپش قلب، فلبیت، شوک، سنکوپ، تاکـــی کاردی، فیبریلاسیـون بطنــــی، طولانی شدن فاصله QT در الکتروکاردیوگرام و ضربان نابجای قلبی.
EnglishIran