صبح با گلودرد و آبریزش بینی از خواب بیدار شده‌اید؛ یا شاید ناگهان با تب، بدن‌درد و بی‌حالی شدید احساس می‌کنید انرژی‌تان کاملاً از بین رفته است. هر دو حالت می‌توانند با یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی مرتبط باشند، اما لزوماً یک بیماری نیستند.
سرماخوردگی و آنفلوانزا علائم مشترک زیادی دارند، اما نحوه شروع بیماری و شدت بعضی علائم بین آن‌ها تفاوت دارد. شناخت این تفاوت‌ها کمک می‌کند بدانیم چه زمانی مراقبت‌های معمول کافی است و چه زمانی بهتر است بیماری را جدی‌تر بگیریم.
تفاوت سرماخوردگی و آنفلوانزا چیست؟
یکی از مهم‌ترین سرنخ‌ها، نحوه شروع علائم است.
سرماخوردگی معمولاً آرام‌آرام شروع می‌شود؛ ممکن است ابتدا کمی گلودرد یا عطسه داشته باشید و بعد آبریزش و گرفتگی بینی و سرفه اضافه شود. اما آنفلوانزا معمولاً متفاوت شروع می‌شود و ممکن است فرد در مدت کوتاهی دچار تب یا احساس تب و لرز، بدن‌درد، سردرد، خستگی و سرفه شود و ناگهان احساس کند حال عمومی‌اش به‌شدت تغییر کرده است.
البته چون سرماخوردگی و آنفلوانزا علائم مشترک زیادی دارند، گاهی فقط بر اساس نشانه‌ها نمی‌توان با اطمینان گفت فرد به کدام بیماری مبتلا شده است و این جدول برای تشخیص قطعی نیست. در صورت نیاز، آزمایش می‌تواند به تشخیص آنفلوانزا کمک کند.
چرا آنفلوانزا می‌تواند یک‌دفعه شدید به نظر برسد؟
علائم آنفلوانزا معمولاً ۱ تا ۴ روز پس از ابتلا ظاهر می‌شوند و در بسیاری از افراد، تب و علائم اصلی طی حدود یک هفته برطرف می‌شوند؛ هرچند سرفه و احساس خستگی ممکن است بیشتر ادامه داشته باشد.
علائم معمول آنفلوانزا می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
- تب یا احساس تب و لرز
- سرفه
- گلودرد
- سردرد
- بدن‌درد
- خستگی و ضعف
- آبریزش یا گرفتگی بینی
داروی ضدویروس چه زمانی مطرح می‌شود؟
در برخی افراد، پزشک ممکن است داروی ضدویروس تجویز کند. این داروها با آنتی‌بیوتیک‌ها متفاوت‌اند و برای مقابله با ویروس آنفلوانزا استفاده می‌شوند.
داروهای ضدویروس معمولاً زمانی بیشترین فایده را دارند که در ۱ تا ۲ روز نخست شروع علائم مصرف شوند؛ به‌خصوص در افرادی که در معرض خطر عوارض شدید هستند. با این حال، در بیماری شدید یا افراد پرخطر، شروع درمان حتی بعد از این بازه نیز ممکن است همچنان مفید باشد.
اگر سرماخورده‌ایم یا آنفلوانزا گرفته‌ایم چه کنیم؟
در موارد خفیف، استراحت، مصرف مایعات کافی و مراقبت از علائم به گذراندن دوره سرماخوردگی و آنفلوانزا کمک می‌کند. همچنین بهتر است هنگام بیماری تا حد امکان در خانه بمانیم و تماس نزدیک با دیگران را کاهش دهیم تا احتمال انتقال ویروس کمتر شود.
از آنجا که سرماخوردگی یک بیماری ویروسی است، آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان خود سرماخوردگی کاربردی ندارند. آنتی‌بیوتیک‌ها همچنین برای درمان خود آنفلوانزا نیز مؤثر نیستند، زیرا عامل آن ویروس است.
در کنار مراقبت‌های معمول، برخی فرآورده‌های گیاهی نیز می‌توانند برای کمک به بهبود علائم سرماخوردگی و سرفه مورد استفاده قرار گیرند. پلاروکا حاوی عصاره پلارگونیوم سیدوایدس است؛ ترکیبی گیاهی که در مطالعات مختلف برای کمک به بهبود برخی علائم عفونت‌های تنفسی، از جمله علائم سرماخوردگی و سرفه، بررسی شده است.
در کودکان نیز انتخاب فرآورده مناسب باید با توجه به سن و شرایط کودک انجام شود. پلاروکا کیدز با ترکیبی از پلارگونیوم سیدوایدس، عصاره میوه الدربری، زینک و ویتامین C، برای کمک به بهبود علائم سرماخوردگی و مشکلات تنفسی در کودکان بالای یک سال مورد استفاده قرار می‌گیرد.
چه کسانی باید آنفلوانزا را جدی‌تر بگیرند؟
آنفلوانزا برای بسیاری از افراد بیماری‌ای است که با مراقبت مناسب برطرف می‌شود، اما احتمال بروز عوارض در بعضی گروه‌ها بیشتر است. این گروه‌ها شامل:
- کودکان خردسال
- افراد ۶۵ سال و بالاتر
- زنان باردار
- افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن خاص
- افراد دارای ضعف سیستم ایمنی
این افراد بهتر است با مشاهده علائم مشکوک به آنفلوانزا، به‌خصوص در صورت شدید بودن علائم، به‌سرعت با پزشک یا مرکز درمانی مشورت کنند.
چه زمانی علائم نیاز به توجه فوری دارند؟
گاهی بیماری به‌جای اینکه روند معمول خود را طی کند، شدیدتر می‌شود. تنگی نفس یا مشکل در تنفس، درد یا فشار مداوم در قفسه سینه، گیجی، ضعف شدید، کم‌آبی بدن و بازگشت یا بدتر شدن تب و سرفه پس از یک دوره بهبود از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
در کودکان نیز تنفس سریع یا دشوار، تغییر رنگ لب‌ها یا صورت، درد قفسه سینه، بی‌حالی غیرطبیعی و نشانه‌های کم‌آبی از علائم هشدار محسوب می‌شوند.
چطور احتمال ابتلا به آنفلوانزا را کمتر کنیم؟
پیشگیری فقط به یک کار محدود نمی‌شود. واکسیناسیون سالانه مؤثرترین راه برای کاهش خطر ابتلا به آنفلوانزا و به‌ویژه بیماری شدید و عوارض آن است.
در کنار واکسیناسیون، چند عادت ساده نیز می‌تواند به کاهش انتقال ویروس کمک کند:
- شست‌وشوی مرتب دست‌ها
- پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه
- تهویه مناسب فضاهای بسته
- پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار
- ماندن در خانه هنگام بیماری
- خودداری از لمس چشم، بینی و دهان با دست‌های آلوده
از طرف دیگر، مراقبت از سلامت عمومی بدن و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نیز بخشی از سبک زندگی سالم است. نووهیل حاوی پروپولیس و اکیناسه است و در گروه فرآورده‌های مورد استفاده برای حمایت از سیستم ایمنی قرار می‌گیرد.
اگر علائم شدید باشند، روند بیماری غیرمعمول به نظر برسد یا فرد در گروه‌های پرخطر قرار داشته باشد، بهتر است مراجعه به پزشک را به امید برطرف شدن خودبه‌خودی علائم به تأخیر نیندازیم.
منابع
- CDC. Cold Versus Flu.
- CDC. Signs and Symptoms of Flu.
- CDC. Treating Flu with Antiviral Drugs.
- WHO. Influenza (seasonal).
- WHO. How can I avoid getting the flu?
- Cochrane. Pelargonium sidoides (Umckaloabo), a herbal remedy, for treating acute respiratory tract infections.